درباره تقسیم کار اجتماعی

دورکیم در این کتاب به دنبال پاسخ به دو پرسش اساسی است.

الف-چگونه مجموعه ای از افراد میتوانند جامعه ای را تشکیل دهند ؟

ب- چگونه افراد تشکیل دهنده جامعه میتوانند شرط لازم برای هستی اجتماعی را فراهم کنند؟

1-همبستگی موسوم به خودی به خودی یا مکانیکی (ص361 سطر14)

1-1-همبستگی مکانیکی ،همبستگی از راه همانندی است .افراد جامعه مبتنی براین نوع همبستگی،همانند یکدیگر بوده واحساسات واحدی دارند،زیرا به ارزش های واحدی وابسته اند و مفهوم مشترکی از تقدس دارند.این افراد تفاوت چندانی با هم ندارند.

1-1-2-این جامعه ازآن رو منسجم است که افراد آن تمایز نیافته اند.

1-1-3-یعنی هیچ کس دارای تخصص و قدرتی که دیگران نداشته باشند نیست بلکه تخصص وقدرت همه یکسان است.

1-1-4-پس شرط لازم برای هستی اجتمای ،اجماع اجتماعی،در جامعه مکانیکی وجود شباهت بین افراد و عدم تمایز بین آنهاست.

1-2-همبستگی موسوم به ارگانیک یا اندامی.

1-2-1-همبستگی ارگانیک همبستگی از راه تمایز هاست.افراد همانند یکدیگر نبوده بلکه متفاوت اند .وهر یک وظیفه خاصی بوده ودارای همه ی تخصص ها نیست ، بنابراین به یکدیگر وابسته اند.

1-2-2-اندام های انسان نیزدر عین اینکه متفاوت اند هر یک وظیفه خاصی دارندوبه هم وابسته بوده و برای حیات انسان لازم اند. دورکیم این نوع تمایزو ادغام موجود در جوامع رابعلت تشابه به اندام انسان همبستگی

ارگانیک می نامد.

1-2-3-پس شرط لازم برای هستی اجتماعی ، در جامعه ارگانیک وجود همین تمایز بین انسانهاست.

2- دو شکل همبستگی در اندیشه دورکیم با دو شکل نهایی سازمان اجتماعی تطابق دارد. ص362-سطر10

2-1جوامعی که تا یک قرن پیش،جوامع بدوی و امروز جوامع دیرین یا بی خط خوانده میشوند ،جوامع مبتنی بر همبستگی مکانیکی یا خودی به خودی بوده اند.

1-1-2-با توجه به نکته (1-1-3-)افراد یک کلان از هر لحاظ مشابه اند.

2-1-2-قطاع گروه محلی مشخصی است که افراد آن با هم دارای پیوند های بسیار نزدیک و نسبتا جداازدیگرگروهها بوده و دارای زندگی خاص خویش است و با خارج از گروه ارتباط ندارد.

2-1-2-1-پس سازمان قطاعی با توجه به نکته (2-1-2)با نمادهای عام تمایز پذیری اجتماعی (همبستگی ارگانیک)متناقض بوده و دارای همبستگی ارگانیک است.

2-1-2-2-بنابر این سازمان قطاعی باید در جوامع دارای همبستگی ارگانیک وجود نداشته باشد.اما این نوع سازمان در انگتستان که کشوری مبتنی بر همبستگی ارگاتیک است.دیده میشود واین تناقضی آشکار است.

2-1-2-3-دورکیم دلیل وجود این سازمان قطاعی در انگلستان را،حفظ خود مختاریهای محلی و قدرت سنت در این کشور میداند. ص363 سطر

102-1-2-4-دلیل وجود قطاع که سا زمانی به نظر مبتنی بر هبستگی ارگانیک است در کشوری پیشرفته این است که تقسیم کار که نمود ثانوی و مشتق است (تقسیم کار بعدا در اثر تمایز اجتماعی بوجود آمد) در سطح زندگی اجتماعی ، نه در عمق آن بود واین سطحی بودن در مورد تقسیم کار اجتماعی صادق تر است.

+ نوشته شده در  پنجشنبه پنجم دی ۱۳۸۷ساعت 1:54  توسط حسن وحدتی  |